gr

taxidipelargon-gr

barkada

Τυχαία φωτογραφία

  • Μπούφος / Eagle Owl (Bubo bubo) (G. Alexandris)
wallpapers

Στο Δέλτα του Έβρου, μου αρέσει να:

Πρόγραμμα προσέλκυσης αναπαραγωγής του Αργυροπελεκάνου Pelecanus crispus.

Ο Αργυροπελεκάνος Pelecanus crispus στο Δέλτα Έβρου

Ο Αργυροπελεκάνος είναι αρκετά κοινό αλλά τοπικό είδος στην Ελλάδα. Οι θέσεις αναπαραγωγής βρίσκονται στη Λίμνη Μικρή Πρέσπα, στον Αμβρακικό Κόλπο και στη Λίμνη Κερκίνη. Μετά την αναπαραγωγική περίοδο και σε όλη τη διάρκεια του χειμώνα, το είδος διασπείρεται σε όλη σχεδόν την ηπειρωτική Ελλάδα, καθώς και σε αρκετά νησιά, ακόμα και στην Τουρκία. Ο βιογεωγραφικός πληθυσμός υπολογίζεται στις 4.350-4.800 άτομα (Wetlands International, 2006).

Ο Αργυροπελεκάνος είναι ένα από τα είδη χαρακτηρισμού της ΖΕΠ Δέλτα Έβρου GR 1110006, καθώς παρατηρείται στην περιοχή σε μεγάλους πληθυσμούς καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.  Έχει χαρακτηριστεί Τρωτό τόσο διεθνώς, όσο και σε εθνικό επίπεδο (Πίνακας 1, Λεγάκις Α., Μαραγκού Π., 2009), επομένως είναι μεγάλη η σημασία του υγροβιοτόπου για το είδος. H μέγιστη καταγραφή του είδους στον υγροβιότοπο έγινε κατά τη διάρκεια των Μεσοχειμωνιάτικων Καταμετρήσεων Υδρόβιων Πουλιών του 1996, όταν παρατηρήθηκαν 848 πουλιά.  Ο παγκόσμιος πληθυσμός του είδους υπολογίζεται στα 10.400 – 13.800 άτομα, δηλαδή στο Δέλτα του Έβρου έχει παρατηρηθεί περίπου το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού ή 20% του βιογεωγραφικού πληθυσμού του είδους, αντίστοιχα (Wetlands International, 2006).

Το είδος αναπαραγόταν στο Δέλτα του Έβρου μέχρι το 1962, όταν 40-50 ζευγάρια φώλιαζαν στην περιοχή, αλλά η αποικία καταστράφηκε από ντόπιους ψαράδες (Bauer W., Muller G., 1969).  Από εκείνη την περίοδο μέχρι και σήμερα δεν έχει καταγραφεί αναπαραγωγή του είδους στο συγκεκριμένο υγρότοπο.

Pelecanus crispus

Κατηγορία κινδύνου διεθνής:

VU

Κατηγορία κινδύνου στην Ελλάδα:

VU

1% ελάχιστου διαχειμάζοντος πληθυσμού Ευρώπης:

9

Κατάσταση παρουσίας στο Δέλτα:

P, w

Είδος χαρακτηρισμού:

Ναι

Πίνακας 1: Καθεστώς προστασίας, παρουσία, κ.α. στοιχεία για τον Αργυροπελεκάνο στο Δέλτα Έβρου, όπου VU Τρωτό, P Περαστικό, w διαχειμάζων (Ιωαννίδης Π., Μακρυγιάννη Ε., Φακριάδης Γ., 2012).

Γράφημα 1: Εύρος διακύμανσης, μέσος όρος και μηνιαία παρουσία (Ιωαννίδης Π., Μακρυγιάννη Ε., Φακριάδης Γ., 2012).

grafima

Στο Γράφημα 1 φαίνεται η παρουσία του είδους κατά τη διάρκεια της χρονιάς.  Οι τιμές που παρουσιάζονται στο Γράφημα αφορούν την περίοδο Σεπτεμβρίου 2006 – Δεκεμβρίου 2011. Φαίνεται η σταθερή παρουσία του είδους κατά τη διάρκεια όλου του χρόνου. Την περίοδο Σεπτεμβρίου – Οκτωβρίου αυξάνεται ο αριθμός των Αργυροπελεκάνων στο Δέλτα του Έβρου.  Αυτό οφείλεται πιθανότατα στην παρουσία τόσο των ενηλίκων ατόμων, όσο και των νεαρών, αφού αυτή η περίοδος συμπίπτει χρονικά με την περίοδο που το είδος εγκαταλείπει τη φωλιά του.  Τους χειμερινούς μήνες, οι αριθμοί που παρατηρούνται είναι σχετικά σταθεροί, μεταξύ 100 και 200 ατόμων. Περιορισμένοι αριθμοί παρατηρούνται το διάστημα Απριλίου – Ιουνίου.

Οι Αργυροπελεκάνοι παρατηρούνται σε διάφορους βιοτόπους στο Δέλτα του Έβρου, θα μπορούσε να πει κανείς, σχεδόν σε όλους, ακόμη και σε χωράφια. Τρέφονται και κολυμπάνε στις λιμνοθάλασσες, σε κανάλια, στις ρηχές παραθαλάσσιες εκτάσεις και στον ποταμό Έβρο. Ιδιαίτερα, μετά την υδρολογική αποκατάσταση της λιμνοθάλασσας Δράνας, παρατηρούνται συχνά στην ευρύτερη περιοχή της.

Σχετικά με την πιθανή αναπαραγωγή του είδους στο Δέλτα Έβρου

Η μελέτη του Αργυροπελεκάνου στο Δέλτα του Έβρου από το Φορέα Διαχείρισης τα τελευταία χρόνια δείχνει πως θα μπορούσε να γίνει μια προσπάθεια προσέλκυσης του είδους για να φωλιάσει στην περιοχή. Σε αυτό συντελούν τα ακόλουθα δεδομένα:

  • · Η παρουσία του είδους είναι σταθερή και σε ικανοποιητικούς αριθμούς. Η τάση του πληθυσμού είναι αυξητική στην Ελλάδα και τα τελευταία χρόνια οι αποικίες φαίνεται να επεκτείνονται.
  • · Το είδος αναπαραγόταν και στο παρελθόν στο συγκεκριμένο υγρότοπο.
  • · Οι συνθήκες είναι ευνοϊκές, καθώς υπάρχουν και ασφαλείς από ενόχληση εκτάσεις και επαρκές φαγητό.

Για την προσέλκυση του είδους επιλέγει η λιμνοθάλασσα Δράνα, γιατί αποτελεί μια ασφαλή έκταση, χωρίς παρουσία ψαράδων ή κτηνοτρόφων και με ταυτόχρονη συχνή επόπτευση από το Φορέα Διαχείρισης. Μετά την αποκατάστασή της έχει επίσης άφθονη τροφή για τον Αργυροπελεκάνο.

Το πρόγραμμα προσέλκυσης θα υλοποιηθεί από το Φορέα Διαχείρισης, σε συνεργασία με την οργάνωση Birdwing, η οποία έκανε την αρχική πρόταση, ενώ θα συνεισφέρει οικονομικά σε ενδεχόμενη τοποθέτηση εξεδρών (πλατφόρμες).

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  • · Λεγάκις Α., Μαραγκού Π., 2009, Το Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Ζώων της Ελλάδας, Ελληνική Ζωολογική Εταιρεία, Αθήνα
  • ·
  • · Ιωαννίδης Π., Μακρυγιάννη Ε., Φακριάδης Γ., 2012, Σχέδιο Επιστημονικής Παρακολούθησης Ορνιθοπανίδας Δέλτα Έβρου: Β’ Φάση, Επεξεργασία – Παρουσίαση δεδομένων για τα είδη – στόχους, Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Δέλτα Έβρου
  • · Wetlands International, 2006, Waterbird Population Estimates – Fourth Edition, Wetlands International, Wageningen, The Netherlands

Στη συνέχεια παρουσιάζεται η πρόταση της Birdwing και το Σχέδιο Δράσης για την προσέλκυση της αναπαραγωγής του Αργυροπελεκάνου στο Δέλτα του Έβρου.
 

 ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ BIRDWING ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΕΛΚΥΣΗ 

ΠΕΛΕΚΑΝΩΝ ΓΙΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΔΕΛΤΑ ΤΟΥ  ΕΒΡΟΥ

pelemariaΟι Αργυροπελεκάνοι ξεκινούν την αναπαραγωγική διαδικασία στα τέλη Μαρτίου με Απρίλιο, συνήθως σε πυκνές αποικίες των 250 ζευγαριών. Είναι πολύ ευαίσθητοι στην όχληση και λόγω του ότι είναι από τα λίγα είδη που επωάζουν τα αυγά τους με τα πέλματα των ποδιών τους και όχι με τα φτερά του στήθους τους, κάθε αιφνίδια αποχώρηση από τη φωλιά μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια και σπασμένα αυγά. Ένας από τους πιο σημαντικούς παράγοντες για την επιτυχία της αναπαραγωγής είναι η έλλειψη της όχλησης.

 Οι ενήλικες δημιουργούν μονογαμικά ζευγάρια και αποχωρούν από τις αποικίες ανάμεσα στα τέλη Ιουλίου και Σεπτεμβρίου, αν και μερικοί παραμένουν μέχρι το Νοέμβριο. Είναι κοινωνικοί κατά τη διάρκεια του χειμώνα και συχνά συγκεντρώνονται σε μεγάλα κοπάδια για αναζήτηση τροφής συνεργατικά χωρισμένοι σε μικρές ομάδες. Τα πουλιά επιστρέφουν στις περιοχές αναπαραγωγής από τα τέλη του Ιανουαρίου μέχρι τον Απρίλιο, ανάλογα με την περιοχή. Τα νεαρά και τα μη-αναπαραγόμενα πτηνά, μπορεί να παραμείνουν στον τόπο διαχείμασης καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.


Οικότοποι Αναπαραγωγής: Οι Αργυροπελεκάνοι αναπαράγονται σε μικρές νησίδες που βρίσκονται σε λίμνες γλυκού νερού ή σε πυκνή υδρόβια βλάστηση όπως οι καλαμιώνες από Typha και Phragmites. Ορισμένοι αναπαράγονται σε παράκτιες λιμνοθάλασσες της Μεσογείου. Το είδος χρησιμοποιεί τους γύρω οικοτόπους της περιοχής, συμπεριλαμβανομένου των κοντινών νησιών και υγροτόπων.

Διατροφή: Τρέφονται σχεδόν αποκλειστικά με ψάρια, κυρίως κυπρίνους (Cyprinus carpio), πέρκες (Perca fluviatilis), κοκκινόπτερους (Scardinius erythrophthalmus), τσιρόνια (Rutilus rutilus) και τούρνες (Esox lucius) σε υγροτόπους με γλυκό νερό και χέλια, κέφαλους και γαρίδες σε υφάλμυρα νερά.

Περιοχές αναπαραγωγής: Οι περισσότερες φωλιές δημιουργούνται σε υδρόβια βλάστηση πάνω σε επιπλέοντα ή σταθερά νησιά, απομονωμένα από την ηπειρωτική χώρα για να αποφεύγεται η θήρευση από θηλαστικά. Περιστασιακά κατασκευάζονται σε ανοικτό έδαφος. Οι φωλιές συνήθως αποτελούνται από ένα σωρό από καλάμια, γρασίδι και κλαδιά περίπου 1μ ύψος και 0,5-1.5μ σε διάμετρο. Συχνά ποδοπατούν τη βλάστηση ανάμεσα στις φωλιές, και δεν έχουν την τάση να φωλιάζουν σε περιοχές όπου τέτοιες δραστηριότητες θα δημιουργούσαν λάσπη.

Αυτή η δραστηριότητα της ποδοπάτησης καταστρέφει τα νησιά και, συνεπώς, περιορίζει τον αριθμό των ετών για τα οποία ένα νησί μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αναπαραγωγή. Κατά μέσο όρο οι περιοχές στην Ελλάδα βρέθηκε ότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τρία διαδοχικά έτη. Τεχνητά νησιά έχουν αποδειχθεί επιτυχημένοι χώροι αναπαραγωγής στο παρελθόν, όπως αυτοί στην Κερκίνη. Σε περίπτωση που χρησιμοποιούνται οι πλατφόρμες, φρέσκα καλάμια πρέπει να είναι διαθέσιμα κάθε χρόνο για υλικά φωλιάσματος.

Τρέχουσα κατάσταση στο Δέλτα του Έβρου:

Οι Αργυροπελεκάνοι παρατηρούνται στο Δέλτα του Έβρου καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, εκτός από την περίοδο αναπαραγωγής τους. Το δέλτα παρέχει αφθονία ψαριών, όπως προκύπτει από την επιλογή του, ως περιοχή διαχείμασης και πιστεύεται ότι Αργυροπελεκάνοι αναπαράγονταν στο παρελθόν.

Οι Αργυροπελεκάνοι απαιτούν ένα κατάλληλο χώρο για την αναπαραγωγή τους όπου:

  • · δεν υφίσταται ανθρώπινη όχληση (ένας από τους πιο σημαντικούς παράγοντες)
  • · δεν μπορούν εύκολα να φθάσουν οι χερσαίοι θηρευτές
  • · υπάρχει επάρκεια σε υλικά φωλεοποίησης, όπως καλάμια (Typha ή Phragmites) για να καλύψουν την περιοχή αναπαραγωγής.
  • pele

  

Συνοπτική παρουσίαση των προτεινόμενων φάσεων του προγράμματος

Η πρώτη φάση του προγράμματος είναι να καθοριστεί αν μια περιοχή ή περιοχές εντός της λιμνοθάλασσας Δράνας είναι κατάλληλες για την αναπαραγωγή και να:

  • · καθαριστεί ένα κομμάτι υπάρχουσας νησίδας
  • · παρασχεθεί υλικό για την κατασκευή φωλιάς
  • · παρακολουθηθεί αν υπάρχει ενδιαφέρον από τους πελεκάνους προς αυτήν την τοποθεσία
  • · αξιολογηθεί κατά πόσον μια πλατφόρμα θα μπορούσε να χτιστεί και να χρησιμοποιηθεί με μεγαλύτερη επιτυχία

Η δεύτερη φάση του προγράμματος είναι να δημιουργηθεί μια πλατφόρμα. Αυτό θα τεθεί σε ισχύ:

  • · εάν υπάρχει ενδιαφέρον ως χώρος αναπαραγωγής
  • · εάν η αναπαραγωγή επιχειρείται χωρίς επιτυχία
  • · εάν μετά από αξιολόγηση, διαπιστώνεται ότι η πλατφόρμα θα βελτιώσει τις πιθανότητες της επιτυχίας

Τοποθεσία για πρώτη φάση:

Τον Μάιο του 2012, ένα νησί της λιμνοθάλασσας Δράνας θεωρήθηκε ως πιθανή τοποθεσία για την πρώτη φάση. Η Δράνα είναι σχετικά δύσκολο να διαταραχθεί από τον άνθρωπο και πρέπει να γίνει  πιο ασφαλής, εμποδίζοντας την πρόσβαση με βάρκες μέσω της εισόδου του νερού από τη θάλασσα (Μπούκα). Η λιμνοθάλασσα έχει πολλά νησιά διαφορετικών μεγεθών και ένα από αυτά (νησί Α στο χάρτη) είναι ένας τόπος όπου οι Αργυροπελεκάνοι κουρνιάζουν όταν βρίσκονται στο Δέλτα, εκτός της περιόδου αναπαραγωγής.

Το νησί Α είναι καλυμμένο με πυκνή
βλάστηση με ύψος έως 50 εκατοστά (βλέπε φωτογραφίες) και δεν έχει καλάμια. Καθώς το μέγεθος του νησιού Α είναι αρκετά μεγάλο, η περιοχή της προτεινόμενης φωλιάς έχει επιλεγεί στο σημείο που σημειώνεται στο χάρτη. Η επικρατούσα κατεύθυνση του ανέμου κάνει αυτή η θέση ευεργετική και είναι κοντά στις περιοχές που κουρνιάζουν. Απέχει πάνω από 500 μέτρα από τον πλησιέστερο δρόμο.

vlastisi
dromos



 

Αν είναι δυνατόν κατά τη διάρκεια της πρώτης φάσης, μπορεί να βρεθεί ένα δεύτερο μικρότερο κατάλληλο νησί το οποίο θα

μπορούσε επίσης να είναι ετοιμαστεί με υλικά. Μπορεί έτσι σε αυτό αισθάνονται πιο ασφαλείς οι πελεκάνοι λόγω μικρότερου μεγέθους. Αυτό θα εξαρτηθεί από τα επίπεδα του νερού και της αξιολόγησης κατά τους χειμερινούς μήνες.

lim

 

Ημερολόγιο Προγράμματος:

Πρώτη Φάση Χρονοδιάγραμμα: Μάιος 2012 – Ιούνιος 2013

Μάιος 2012 

Αξιολόγηση και επιλογή τόπου για την πρώτη φάση

Νοέμβριος / Δεκέμβριος   2012

Εκκαθάριση του χώρο της βλάστησης (περίπου 6μ x 6μ)

Δεκέμβριος   2012

Κόψιμο καλαμιών από άλλες περιοχές του δέλτα και υλικών από την ίδια νησίδα και κάλυψη της καθαρισμένης περιοχής ενδεχομένως και σχηματισμός τεχνητών φωλιών με τα υλικά.

Ιανουάριος - Ιούνιος 2013

Παρακολούθηση αναπαραγωγικού ενδιαφέροντος

Δεύτερη Φάση Χρονοδιάγραμμα: Φθινόπωρο 2012 – Καλοκαίρι 2014

Φθινόπωρο 2012 

Αναφορά αξιολόγησης για το πώς θα προχωρήσει η Φάση 2

Νοέμβριος / Δεκέμβριος   2013

Κατασκευή και τοποθέτηση ξύλινης πλατφόρμας

Ιανουάριος – Ιούνιος 2014

Παρακολούθηση αναπαραγωγικού ενδιαφέροντος

 

Τελευταία τροποποίηση στις Τετάρτη, 29 Αύγουστος 2012 10:29

Προσθήκη σχολίου

eok epperaa ypourg

espa

Ευρωπαϊκή Ένωση
Ευρωπαϊκό Ταμείο
Περιφερειακής Ανάπτυξη
Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επιλογή γλώσσας

enggr

Αναζήτηση

Διαγωνισμοί

diavgia
joomla 1.7